Wyjątek jedynie potwierdza regułę

A regułą było to, że centralna część państwa litewskiego ze stolicą w Wilnie wyróżniała się pośród innych ziem Wielkiego Księstwa Litewskiego tym, że mieszkało tu najwięcej bojarów, posiadających pełne prawa polityczne. Także tu znajdował się ośrodek życia duchowego państwa. Innym ważnym i różnie w historiografii interpretowanym problemem jest wpływ, jaki na unowocześnienie społeczeństwa Wielkiego Księstwa Litewskiego w XV w. i pierwszej połowie XVI w. miały o wiele wcześniej ukształtowane stosunki społeczne w krajach sąsiednich. Jedni badacze skłaniają się do absolutyzacji znaczenia wpływów Rusi, inni – Polski. Wpływy takie niewątpliwie istniały, jednak nie wolno zapominać, że oddziaływały one niejednocześnie i w różnej sile na mieszkańców poszczególnych obszarów Wielkiego Księstwa Litewskiego oraz na różne sfery życia społecznego. O organizacji społecznej centralnej części państwa, Litwy etnicznej, decydowały przede wszystkim odziedziczone z czasów plemiennych bałtyjskie tradycje i prawo zwyczajowe. Różniły się one zarówno od tradycji wschodniosłowiańskich polskich, jak i zachodnioeuropejskich, opartych na dziedzictwie grecko-rzymskim. Pod koniec XIV w., po przyjęciu chrztu, pierwotne bałtyjskie formy tradycji społecznych zaczęły być wypierane przez zachodniochrześcijańskie. W czasach Witolda wpływy te były jeszcze nieznaczne, można się ich dopatrywać w pierwszych zalążkach zachodniego społeczeństwa warstwowego. To właśnie one w sposób zasadniczy zadecydowały o rozwoju społeczeństwa chrześcijańskiego Litwy etnicznej w epoce po śmierci Witolda. Inna tradycja ładu społecznego uformowała się na ziemiach słowiańskich przyłączonych do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Panował tutaj duch tradycji prawosławnej, sięgającej czasów Rusi Kijowskiej. Jej wpływ na społeczeństwo Litwy etnicznej i na organizację władzy centralnej w czasach pogańskich był jednak stosunkowo słaby, a po przyjęciu chrześcijaństwa nie zdołał konkurować z tradycjami życia społecznego, które napłynęły z Zachodu.